Auschwitz – doświadczenia więźniów obozu
12 grudnia została otwarta dla zwiedzających pierwsza z trzech części nowej Wystawy Głównej Muzeum. Ekspozycja „Auschwitz – doświadczenia więźniów obozu”, zlokalizowana w historycznych blokach 8 i 9, prezentuje losy oraz doświadczenia więźniów zarejestrowanych w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz. Projekt stanowi część wieloletniego programu modernizacji Wystawy Głównej. W kolejnych etapach zaplanowano realizację dwóch następnych części: ekspozycji ukazującej obóz jako świadomie tworzoną i rozwijaną instytucję nazistowskich Niemiec oraz wystawy poświęconej Zagładzie Żydów w Auschwitz. Autorami scenariusza są dyrektor Muzeum dr Piotr M. A. Cywiński oraz kierownik Centrum Badań dr Piotr Setkiewicz. New Amsterdam stworzyło projekt wykonawczy i wykonało wystawę.
Osią ekspozycji w blokach 8 i 9 są trzy główne tematy:
rejestracja więźniów,
obozowa codzienność,
doświadczenie egzystencjalne więźniów.
Narracja została oparta na autentycznych obiektach, cytatach Ocalałych oraz pracach artystycznych. Wystawa przyjmuje formę fenomenologiczną – nie tyle opowiada historię, ile ją prezentuje poprzez materialne świadectwa i przestrzeń.
Pierwsza część prowadzi odwiedzających przez proces rejestracji więźniów – od momentu przybycia, przez utratę tożsamości i godności, aż po symboliczny akt nadania numeru.
Druga część ukazuje obozową codzienność – rytm dnia wyznaczany przez apel, pracę, głód i noc w baraku. Ostatnia część koncentruje się na doświadczeniach egzystencjalnych – zmęczeniu, strachu, zobojętnieniu, beznadziei i śmierci.
W przestrzeni dwóch bloków zaprezentowano 153 oryginalne obiekty, wśród których znajdują się m.in. elementy odzieży więźniarskiej, przedmioty codziennego użytku, narzędzia pracy oraz artefakty związane z funkcjonowaniem obozu.
Istotnym elementem wystawy są niewielkie przedmioty osobiste, które ukazują próby zachowania człowieczeństwa w nieludzkich warunkach – m.in. grzebień, lekarstwa, pionek szachowy czy wykonana w obozie lalka.
Narrację wizualną uzupełnia:
ok. 2400 fotografii więźniów i więźniarek,
489 dokumentów rejestracyjnych,
29 prac artystycznych Ocalałych,
Archiwum Pamięci z relacjami świadków oraz pierwszymi wydaniami ich wspomnień.